Bejegening en BOPZ

De rechten van cliënten zijn wettelijk beschermd. In de wet BOPZ is vastgelegd hoe zorginstellingen dienen om te gaan met gedwongen opnamen, vrijheidsregulerende maatregelen en/of dwang.

Wet BOPZ
Sinds 1994 is de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) van kracht. De wet geldt ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Hoofddoel van deze wet is het versterken van de rechtsbescherming voor deze mensen, door duidelijke afspraken te maken over hun rechten. De wet verplicht tevens zorginstellingen om cliënten en hun wettelijk vertegenwoordigers te informeren over deze rechten.

Afspraken bij Amarant
De Beleidsregeling BOPZ en Bejegening van Amarant geeft een overzicht van alle afspraken die Amarant heeft gemaakt over bejegening, huisregels, veiligheid, individuele vrijheidsbeperkingen, middelen en maatregelen in het kader van de wet BOPZ en WGBO, klachten en medezeggenschap.

Bejegening
Alle medewerkers van Amarant zijn gehouden aan regels voor respectvolle bejegening:
bij alle vormen van zorgverlening staat het belang van de cliënt voorop en is de waardigheid van de cliënt het uitgangspunt. Medewerkers doen hun best om iedere cliënt zo optimaal mogelijk te begrijpen. In de dagelijkse zorg werkt Amarant vanuit de dialogische visie waarin het accent wordt gelegd op het uiteindelijke doel van de zorgverlening, en niet op doelen op de korte termijn. Begeleiders reageren niet alleen op 'actuele' vragen maar richten zich vooral op de onderliggende vraag: waar is de cliënt ten diepste, en op lange termijn mee geholpen? Hulpverleningsdoelen worden opgenomen in het persoonlijk plan en structureel geëvalueerd.
Respect voor de privacy van iedere cliënt staat hoog in het vaandel en medewerkers zijn (zeer) terughoudend bij het 'opleggen' van geboden, verboden en regels. Deskundigheid en betrokkenheid van ouders/verwanten/wettelijk vertegenwoordigers is belangrijk en Amarant betrekt hen bij de zorg. In de teams is bejegening regelmatig onderwerp van gesprek; zo houden medewerkers elkaar scherp.
Bejegening is onderdeel van de persoonlijk plan bespreking met iedere individuele cliënt.

Huisregels
Amarant werkt met huisregels voor alle woonvoorzieningen voor cliënten en voorzieningen dagbesteding. De huisregels geven houvast voor cliënten (zo zijn onze manieren) en zij zijn een hulpmiddel bij prettig samenleven, wonen en werken. In iedere voorziening stellen cliënten (en hun wettelijk vertegenwoordigers) en begeleiders de huisregels gezamenlijk vast. Periodiek worden de afspraken geëvalueerd. Amarant waakt ervoor dat er niet meer huisregels worden opgesteld dan strikt noodzakelijk is.

In de huisregels van een voorziening kunnen o.a. worden geregeld:
- slaap- en rusttijden
- gezamenlijke etenstijden
- post, bezoektijden en/of telefoneren
- privé-bezittingen en/of geld lenen/gebruiken van elkaar
- roken, alcohol en (geen) drugs/verdovende middelen
- afspraken over privacy bij het maken van foto's, film etc.

Gaat een cliënt wonen en/of werken bij een voorziening van Amarant, dan ontvangt hij (en zijn wettelijke vertegenwoordiger) een folder waarin de relevante huisregels beschreven staan. De huisregels worden altijd mondeling toegelicht door een begeleider van de voorziening.

Veiligheid
De veiligheid van alle cliënten heeft de hoogste prioriteit. Amarant werkt met een signaleringssysteem waarbij er (onder meer) voor iedere individuele cliënt een risicokaart wordt gemaakt en bijgehouden. Via de risicokaart (opgenomen in het persoonlijk plan van iedere cliënt) hebben alle begeleiders kennis van de relevante veiligheids- en gezondheidsrisico's bij cliënten. Denk aan verslikken bij het eten, vallen, weglopen of andere zaken. Op de kaart treffen begeleiders ook informatie over het voorkomen van onveilige situaties en hoe je moet handelen als er toch iets gebeurt. De artsen verstandelijk gehandicapten (AVG's) van Amarant en andere gedragskundigen hebben een sleutelrol bij het werken met en het actueel houden van het signaleringssysteem.

Middelen en Maatregelen
De Wet BOPZ noemt de volgende vormen van Middelen en Maatregelen: separatie, afzondering, fixatie en toedienen van geneesmiddelen, vocht en voeding onder dwang.
Voor al deze Middelen en Maatregelen werkt Amarant met vastgestelde protocollen. Middelen en Maatregelen (M&M) kunnen nooit zomaar worden toegepast. M&M worden alléén toegepast bij cliënten met een onvrijwillige opnamestatus die (ernstige) veiligheidsrisico's lopen en bij wie geen alternatieven mogelijk zijn.
Een M&M wordt geïndiceerd door de betrokken arts verstandelijk gehandicapten en/of de gedragskundige. De (binnen Amarant verantwoordelijke) BOPZ-arts toetst de toepassing van Middelen en Maatregelen. In noodsituaties wordt er direct gehandeld en vindt achteraf toetsing plaats. Inzet van M&M wordt vastgelegd in het persoonlijk plan van de cliënt. Minimaal een keer per half jaar vindt evaluatie plaats en wordt gekeken naar redelijke alternatieven.

Klachten
Amarant neemt samen met de andere aanbieders van zorg aan mensen met een verstandelijke beperking in Midden- en West-Brabant deel aan de Regionale Klachtencommissie WKCZ en BOPZ. Deze commissie behandelt klachten van cliënten jegens de zorgaanbieder. Het gaat hierbij zowel om klachten op basis van de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (WKCZ) als om klachten binnen het kader van de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ).
De klachtencommissie bestaat uit medewerkers van de aangesloten zorgaanbieders, zoals begeleiders, orthopedagogen en artsen. Daarnaast maken ook ouders deel uit van de klachtencommissie. De voorzitter is onafhankelijk en heeft geen binding met één van de zorgaanbieders.

Contactgegevens
Regionale Klachtencommissie WKCZ en BOPZ
Correspondentieadres: Opaaldijk 4 - 4706 LT Roosendaal
Telefoon: 06 15 53 74 13 (elke maandag van 10.00 tot 12.00 uur)
Stuur een email

Wilt u meer informatie? Neem dan contact op met de afdeling Kennis, Kwaliteit en Beleid.
Telefoon (013) 464 53 33.